Participatieverslag Eemdal-Noord

De gemeente Baarn wil samen met inwoners stap voor stap naar een aardgasvrije gemeente in 2050. In Eemdal-Noord is hiervoor een eerste plan gemaakt, met hulp van bewoners. Uit het proces blijkt dat er steun is voor verder onderzoek, maar dat betaalbaarheid, duidelijke informatie en keuzevrijheid voor inwoners heel belangrijk zijn.

In dit participatieverslag leest u hoe bewoners zijn betrokken bij het maken van het wijkwarmteplan. Ook ziet u welke ideeën en zorgen zijn opgehaald en wat de gemeente daarmee doet. Vanaf november 2024 zijn inwoners geïnformeerd, konden zij meedenken en hun mening geven, onder andere via bijeenkomsten en een enquête. Daarna heeft een kerngroep samen met experts onderzoek gedaan naar mogelijke oplossingen.

In 2026 is het wijkwarmteplan gedeeld met de wijk en is er een buurtpeiling gehouden. Hieruit blijkt dat bewoners verdeeld zijn en vaak nog vragen hebben, vooral over kosten en gevolgen voor hun woning. De gemeente gebruikt deze uitkomsten voor de volgende stap: het verder uitwerken van het plan en het nemen van een besluit door de gemeenteraad.

November 2024: Vooraankondiging wijkwarmteplan en oproep tot meedenken

In november 2024 ontvingen inwoners de eerste aankondiging dat we startten in Eemdal-Noord met het wijkwarmteplan. Ook ontvingen inwoners een oproep om mee te denken over het wijkwarmteplan. Inwoners ontvingen een uitnodiging voor drie informatiebijeenkomsten (zowel fysiek als online). Daarna werden inwoners uitgenodigd om mee te doen aan een enquête over de warmtetransitie. De enquête is een kleine 200 keer ingevuld. Zowel de uitnodiging voor de informatiebijeenkomsten als de enquête werden via ansichtkaarten gedeeld.   Uit de enquête bleek dat betaalbaarheid en het goed werken van het warmtealternatief veruit het meest belangrijk werd gevonden (72% van de stemmen). Ook gaven 21 mensen aan mee te willen denken met de werkgroep.

December 2024: Informatiebijeenkomsten

Op 9 december 2024 vond de wijkbijeenkomst plaats op de roeivereniging (BWV De Eem). Hier waren zo’n 100 mensen aanwezig. De gemeente presenteerde de stand van zaken en de oproep om mee te denken. Veel aanwezige inwoners hadden verwacht dat de gemeente hier de al gekozen oplossing zouden delen. Dat was niet het geval en dat was even zoeken. Tijdens de bijeenkomst hebben nog een aantal inwoners zich aangemeld om mee te denken. Een week later vond de online informatiebijeenkomst plaats. Ondanks 40 aanmeldingen waren er maar vier wijkinwoners. Daarmee was er ruimte om in gesprek te gaan.

Februari - juli 2025: Eerste vijf bijeenkomsten van de kerngroep

De wijkinwoners die bereid waren mee te denken vormden  samen met de gemeente de kerngroep Eemdal-Noord. Samen met experts is onderzocht hoe Eemdal-Noord van het gas af kan. In meerdere sessies zijn eerdere onderzoeken besproken, is nagedacht over sociale, financiële en technische vraagstukken en is een technische partij gekozen die het specifieke onderzoek voor Eemdal-Noord ging doen.

Zomer 2025:  Inwoners van de wijk tussentijds geïnformeerd

Alle verslagen van de bijeenkomsten werden (en staan) gedeeld op meedoen.baarn.nl. Ook krijgt een vaste groep van 115 inwoners een mail met het verslag na elke bijeenkomst. Maar dan is nog niet de hele wijk bereikt. Daarom is een zomer ansichtkaart gestuurd naar de hele wijk om te wijzen op de verslagen op meedoen.baarn.nl, zodat iedereen op de hoogte kan blijven van het proces richting wijkwarmteplan.

September – december 2025: Onderzoek Greenvis met de kerngroep

De kernbijeenkomsten van september tot en met december stonden in het teken van het technisch-financiële onderzoek door Greenvis. Elke bijeenkomst werd door de onderzoekers een deel van het onderzoek toegelicht en konden de leden van de kerngroep vragen stellen. Langzaam maar zeker werd duidelijk welke warmteoplossingen kansrijk leken en welke dat ook niet waren.

Januari 2026: laatste inhoudelijke bijeenkomst met de kerngroep

In januari 2026 werd het concept wijkwarmteplan besproken met de kerngroep. Ook werd door de kerngroep meegedacht over de vragen voor de buurtpeiling en de verdere stappen die nog zouden volgen. Hiermee werd het intensieve traject dat de groep met elkaar heeft doorgemaakt voorlopig afgesloten.

Maart en april 2026: Wijkwarmteplan gedeeld met de wijk, informatiebijeenkomst, buurtgesprekken en buurtpeiling

Eind maart was het wijkwarmteplan klaar. Alle inwoners ontvingen een ansichtkaart met een QR code naar het wijkwarmteplan op meedoenbaarn.nl. en een uitnodiging voor een informatiebijeenkomst. Op meedoen.baarn.nl konden inwoners ook twee video's bekijken die de inhoud en proces van het wijkwarmteplan laten zien. Op 13 april vond een informatiebijeenkomst plaats in de Calvijnkerk in Baarn. Hier waren zo’n 80 inwoners die kwamen luisteren naar de resultaten en die hierover in gesprek gingen. Op 15 en 17 april stonden vertegenwoordigers van de gemeente in de wijk om laagdrempelig met mensen in gesprek te gaan. Hier zijn zo’n 15 wijkinwoners gesproken. Ook ontvingen inwoners via een ansichtkaart de oproep om de buurtpeiling in te vullen: wat vinden wijkinwoners van het wijkwarmteplan?

Opbrengst buurtpeiling

Hier kwamen verschillende resultaten uit. De belangrijkste is dat nog altijd te weinig mensen weten van dit traject of er een mening over hebben. De buurtpeiling is naar 960 huishoudens verstuurd. De respons was 146 reacties. De reacties laten zien dat bewoners verdeeld zijn over de gekozen oplossing voor hun gedeelte van de wijk. Ook zien we een verdeeld beeld bij de keuze voor een collectieve oplossing (warmtenet) en een individuele oplossing (warmtepomp). Veel bewoners weten het niet of vinden het nog lastig om een keuze te maken. Zij geven aan nog te weinig informatie te hebben om een weloverwogen keuze te kunnen maken. Er is behoefte aan duidelijke uitleg over wat de keuze betekent voor hun eigen woning: wat zijn de technische gevolgen, verwachte investeringen en maandlasten en wat zijn de alternatieven? Dit is onderdeel van het vervolg: de gedetailleerde uitwerking van het wijkwarmteplan in een wijkuitvoeringsplan en een kostenplaatje per woning.

Huurders hebben een afwachtende houding en wijzen op de rol van de woningcorporaties. De meeste bewoners zien de noodzaak van verduurzaming maar geven aan dat veel afhangt van betaalbaarheid, praktische uitvoerbaarheid en eigen regie over de keuze.

Op de vraag wat inwoners ervan vinden dat de gemeente de warmteoplossingen uit het wijkwarmteplan verder gaat uitwerken wordt ook verdeeld gereageerd. Een meerderheid vindt het een goed idee. Er zijn ook respondenten die dit niet zien zitten. De meeste mensen vinden verduurzaming wel nodig voor het klimaat, maar hebben ook zorgen. Vooral de kosten zijn een groot probleem: mensen zijn bang voor hoge uitgaven en willen alleen meedoen als het betaalbaar blijft. Duidelijkheid over kosten is daarom belangrijk. Ook willen bewoners zelf kunnen kiezen wat er met hun woning gebeurt. Veel mensen geven aan geen voorstander te zijn van verplichte gezamenlijke oplossingen zoals warmtenetten. Ze geven aan bang te zijn voor verlies aan zeggenschap en afhankelijkheid van één aanbieder. Ze geven de voorkeur aan eigen keuzes, zoals een warmtepomp.

Verder twijfelen bewoners of de plannen voor alle huizen geschikt zijn en waarom juist deze wijk gekozen is. Tot slot ervaren bewoners dat ze te weinig duidelijke informatie ontvangen en zijn er vragen over netcapaciteit en waarom extra onderzoek nodig is. In algemene zin steunen inwoners verder onderzoek, maar alleen als het duidelijk, realistisch, betaalbaar en vrijwillig is.

Over het proces om tot het wijkwarmteplan te komen zijn inwoners overwegend positief. Veel inwoners geven aan dat ze het belangrijk vinden dat in dit onderzoek zowel de kennis van bewoners als de kennis van experts is meegenomen. Ze waarderen dat keuzes niet worden opgelegd.

Daarnaast zijn er zorgen en bestaat er bij een aantal bewoners een gevoel van wantrouwen: een deel van de bewoners voelt zich niet gehoord, twijfelt aan de representativiteit van de betrokken groep en heeft weinig vertrouwen in experts en in de kosten-batenafwegingen van de gemeente. Veel bewoners willen expliciet gas blijven gebruiken of zelf het moment en de oplossing bepalen.

Op de vraag wat men de gemeente nog mee wil geven in het vervolg wordt ook wisselend gereageerd. Aan de ene kant zijn reacties kritisch en afwachtend. De grootste zorgen gaan over kosten, betaalbaarheid en keuzevrijheid. Veel bewoners zijn bang voor investeringen, stijgende lasten en vinden dat gemeenschapsgeld beter besteed kan worden aan andere lokale prioriteiten. Dure onderzoeken en externe adviesbureaus roepen een gevoel van wantrouwen op.

Tegelijk is er ook een groep die blij is met het initiatief, oproept om door te gaan, en het belang ziet van tijdige voorbereiding op de energietransitie. Zij benadrukken wel dat het tempo haalbaar moet zijn en dat het betaalbaar moet blijven. Ook duidelijke communicatie vinden zij heel belangrijk.

Bewoners vragen om heldere, concrete en eerlijke informatie: wat gaat er gebeuren, wanneer, welke keuzes zijn er, en vooral wie betaalt dit? Er is behoefte aan inzicht in individuele gevolgen per woning en per huishouden, inclusief huurwoningen en de rol van woningcorporaties.

Samenvattend: er is steun voor verder onderzoek zolang het vrijwillig blijft, betaalbaar is, goed wordt uitgelegd en bewoners vrij zijn in hun keuze.

Juli 2026: Brief naar de wijk

Nog voor het zomerreces ontvangen inwoners een brief met daarin de resultaten van de buurtpeiling, een link naar dit participatieverslag en informatie over het vervolg. Het wijkwarmteplan wordt op 9 en 16 september voorgelegd aan de gemeenteraad samen met dit participatieverslag. De gemeenteraad bespreekt het wijkwarmteplan en geeft aandachtspunten mee.

September 2026: Wijkwarmteplan in de Baarnse gemeenteraad

Na behandeling van het wijkwarmteplan, nodigen we de kerngroep nog een laatste keer uit om na te praten en te bedanken voor hun bijdrage.

Cookie-instellingen